WYSTAWY 2018

Organizator: Polske filmdager we współpracy z Ambasadą RP w Oslo

W dniu 28 lipca 2018 roku minie dwadzieścia lat od śmierci Zbigniewa Herberta, jednego z najwybitniejszych poetów polskich i europejskich XX wieku. Z tej okazji Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w uznaniu ogromnych zasług tego Artysty, postanawia oddać Mu hołd.

W epoce kryzysu wartości i głębokiego zwątpienia Zbigniew Herbert zawsze stał po stronie zasad: w sztuce – kanonu piękna, hierarchii i rzemiosła, w życiu – kodeksów etycznych, jasno odróżniających pojęcia dobra i zła. 
Był uosobieniem wierności – samemu sobie i słowu. 

W swojej poezji wyrażał umiłowanie wolności, wiarę w godność jednostki i jej moralną siłę. Patriotyzm rozumiał jako miłość surową, wymagającą solidarności z poniżonymi i cierpliwej pracy nad przywracaniem pojęciom ich rzeczywistych znaczeń.

Przestrzegał: „Naród, który traci pamięć, traci sumienie”. A zatem „Należy […] zrobić wszystko, by odbudować imponderabilia i autorytety. Ich brak bowiem to dla losów narodu śmiertelne zagrożenie”.

Wprowadził do polszczyzny wiele zdań budujących naszą wyobraźnię, z których najważniejsze brzmi: „Bądź wierny Idź”.

Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, głęboko przekonany o wyjątkowym znaczeniu Jego twórczości, ogłasza rok 2018 Rokiem Zbigniewa Herberta.

Źródło: https://ksiazka.net.pl/2018-rok-herberta-program-obchodow-roku-zbigniewa-herberta

Odtwórz wideo

Zbigniew Herbert (1924-1998) jest jednym z najważniejszych polskich autorów XX w., eseistą, dramatopisarzem i autorem słuchowisk. W latach 80. był jednym z głównych poetów związanych z polską opozycją antykomunistyczną. Od 1986 r. poeta mieszkał w Paryżu, gdzie m.in. współpracował z „Zeszytami Literackimi”. Zbigniew Herbert od 1957 roku związany był ze środowiskiem „Kultury Paryskiej”. W założonym przez Jerzego Giedroycia Instytucie Literackim opublikował w roku 1983 „Raport z oblężonego miasta”. To obok „Pana Cogito” najbardziej znany i ceniony tom jego poezji.

Po powrocie do Polski w 1992 r. poświęcił się przede wszystkim pracy twórczej, a także działalności społecznej oraz komentowaniu wydarzeń politycznych. Mimo postępującej choroby, z wielkim wysiłkiem napisał i opublikował trzy tomy poezji: „Royigo” (1992), „Epilog Burzy” (1998), autorski wybór „89 wierszy” (1998) i tom esejów „Martwa natura z wędzidłem” (1993). Nad zbiorem esejów „Labirynt nad morzem” i zbiorem esejów i szkiców „Król mrówek” Zbigniew Herbert pracował do ostatnich dni życia. Oba zbiory zostały wydane już po jego śmierci. W ostatnich latach życia poeta publikował swoje wiersze i teksty publicystyczne na łamach „Tygodnika Solidarność”.

Najsłynniejszymi pracami Herberta są następujące tomy poezji: „Struna światła” (1956), „Studium przedmiotu” (1961) i „Pan Cogito” (1974), a także książki eseistyczne: „Barbarzyńca w ogrodzie” (1962) i „Martwa natura z wędzidłem” (1993).

Jego wiersze popularyzowali bardowie: Przemysław Gintrowski i Jacek Kaczmarski. Herbert żartobliwie nazywał sam siebie „tekściarzem Gintrowskiego”. Poeta jest kawalerem Orderu Orła Białego, laureatem Nagrody Fundacji im. Kościelskich, Nagrody im. Herdera, Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego, Nagrody Jerozolimskiej i nagrody Złotego Mikrofonu.

Źródło: https://ksiazka.net.pl/2018-rok-herberta-program-obchodow-roku-zbigniewa-herberta

Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu

po złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę (…)

czuwaj – kiedy światło na górach daje znak – wstań i idź

dopóki krew obraca w piersi twoją ciemną gwiazdę (…)

“Modlitwa ludzi wolnych”, Zbigniew Herbert

          Odpowiedź na zaproszenie do wystawy dotyczącej nieograniczonego pojęcia jakim jest wolność, nie jest łatwym wyzwaniem. Mimo, iż kategoria wolności i jej niezliczone aspekty są częścią naszego codziennego życia, nie co dzień staje się wobec pytań podstawowych i jednocześnie tak wieloznacznych. Jesteśmy niejako oddaleni od świata refleksyjności i z pozoru, prostych pojęć. „Wolność, o której napisano tyle traktatów, że stała się pojęciem bladym i abstrakcyjnym” jak pisał Zbigniew Herbert, jest dzisiaj w moim odczuciu kategorią wielce pożądaną, szczególnie z uwagi na jej duchowy wymiar.

           W kontekście filmowej atmosfery festiwalu pragnę zaproponować zestaw kilku kadrów oraz instalację video, które reprezentują fragment mojej wewnętrznej wizji wolności oraz jej procesualnego wymiaru. Mówią one o konieczności i swobodzie ruchu w senie metaforycznym i dosłownym. Mówią o tym, iż  stan permanentnej, biernej wolności nie jest możliwy. W stanie nieskrępowania można go odczuwać i podtrzymywać za pomocą odpowiednich narzędzi. Jednym z nich jest uważność na siebie samego i innych oraz wiedza na temat własnych ograniczeń i emocji.

Wolność to zarazem świadomość, stan, w którym objawia się zdolność do zmiany, kreacji oraz nieinwazyjnego wpływu na otaczający świat. Pierwotnie pochodzi ona z wewnątrz, nie z zewnątrz. Jej brak rodzi konflikt, zniewolenie i agresję. To stan wolności od wszelkiej przemocy i dowodów. To balans pomiędzy jasnością a ciemnością. To twórcza beztroska dziecka w poczuciu bezpieczeństwa, a zarazem dojrzałość w odpowiedzialności za siebie, decyzje, słowa i czyny, umiejętność mówienia szczerego „tak” oraz „nie”, poszukiwania i odkrywania, przyjmowania i dawania. To zdolność dialektycznego i krytycznego spojrzenia. Tylko aktywnie wolny człowiek, może zrozumieć nienaruszalność drugiego istnienia.

Wolność to dla mnie również nieograniczona przestrzeń, powietrze, którym można oddychać. To żywy kontakt z naturą, zaufanie i szacunek do niej. Jak większość moich realizacji prace stanowią formę artystyczną otwartą, wolną, gdzie do odbiorcy należy kierunek dalszej interpretacji.  

Anna Dyga

New valley of existence I, photography
New valley of existence II, photography
New valley of existence III, photography
New valley of existence IV, photography
Space of shadow, photography
Invisible point, screen from video

Anna Dyga – Urodzona w Polsce. Absolwentka Pracowni Intermediów i Technik Cyfrowych na Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach oraz Pracowni Litografii na Wydziale Sztuki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie. Za oba dyplomy uzyskała wyróżnienie. Interesuje ją proces; tworzenia, odczuwania, w naturze i w życiu.  Pracuje na pograniczu grafiki, malarstwa, fotografii i instalacji site-specific, oscylując pomiędzy działaniem analogowym i cyfrowym. Zajmuje się również teorią sztuki, edukacją artystyczną i pracą z obszarem rozwoju osobistego. W latach 2010-13 asystentka w Katedrze Grafiki Artystycznej i Rysunku na Wydziale Sztuki UP w Krakowie. Instruktorka autorskich interdyscyplinarnych warsztatów artystycznych dla dzieci, dorosłych. Autorka wystaw indywidualnych oraz uczestniczka wielu zbiorowych.

https://annadyga.tumblr.com/about

https://www.facebook.com/ania.dyga.1